orhan berent'in altay: alsancak'ın sakini kitabından;
yurtdışına ilk gidiş
yunanistan’a ilk giden türk takımı ayvalık idman yurdu’ydu. 16 kasım 1930’da midilli ikincisi playobakos ile 2-2 berabere kalmıştı. fakat atina’ya daha doğrusu kıta yunanistanı’na giden ilk türk takımı altay’dı. altay ilklerin takımıydı. diğer izmir takımları daha sonra altay’ın açtığı yoldan geçecekti. karşıyaka 28 ocak 1931’de midilli’de mahalli şampiyon aris’i 6-1 yenmişti. istanbullular ise ilk defa 1932 ocak ayında atina’ya gitmiş, orada galatasaray-fenerbahçe karması yunan karmasına 4-1 yenilmiş, sonraki maçta 2-2 berabere kalınmıştı. atina’da ilk defa galip gelen türk takımı ise 1932 eylülü’nde eno-sis’i 4-3 yenen göztepe olacaktı. altay’m bu yolculuğu şu açıdan önemliydi. 4 aralık 1930 tarihli cumhuriyet gazetesinin yazdığına göre başlangıçta iki maç için anlaşma yapılmış ve al-taylı oyunculara bu iki maç için 1.500 dolar para ödenmişti. yine gazetenin yazdığına göre altaylı sporcular kişisel masraflarını kendisi karşılayacaktı. bundan şu anlaşılmaktadır ki 1930 yılında yunanlılar altay’ı önemsiyor ve atina yolculuğunun konaklama bedelleri, maç masrafları çıkarıldığında o zamana göre iyi bir para futbolculara kalıyordu. o yıl altınordu, göztepe, karşıyaka ve izmirspor’un da faal olduğu ve izmir liginde mücadele ettiği düşünülürse bu yurtdışı maç teklifinin izmir’i temsil etmek adına altay için ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmaktadır. şüphesiz bu durum altay’m diğerlerinden hem isim hem de tanınırlık açısından birkaç adım önde olduğunu göstermektedir.
ayvalık futbol takımının midilli ve selânik'te üç müsabaka yapmak üzere bu hafta içinde seyahate çıkacağını haber aldık. ayvalıkta futbolün ne dereceye kadar tekâmül ettiğini bilmiyoruz. yalnız böyle her önüne gelen takımın bilhassa yunanistan'a maç yapmağa gitmesi kat'iyyen doğru değildir. alâkadarların buna mâni olmaları lâzımdır.
23 teşrinisani (kasım) 1930 tarihli cumhuriyetten;
ayvalık - midilli maçı
türk - yunan dostluğunun teessüsü üzerine komşu yunan adaları ile garbi anadolu sahillerinde müteaddit dostluk tezahüratı görülmektedir. bu cümleden olarak ayvalık’tan midilli adasına giden futbolcularımız arasında bir maç yapılmış ve bu maçta 6000 kadar temaşacı bulunmuştur.
ayvaltk’tan midilli’ye giden oyuncularımızla seyirciler orada dostane karşılanmışlardır. maçta her iki taraf ikişer gol yaparak berabere klmışlardır.
ayvalık’ta spor hayatı (1924-1950 yılları arası) cumhuriyet tarihi araştırmaları dergisi yıl 15 sayı 29 (bahar 2019)
ayvalık idman yurdu sporcuları, 1930 yılında pallez viyakos takımından gelen davet üzerine bu takımla maç yapmak üzere midilli’ye gittiler. idman yurdu sporcularının midilliye gitmesi egeopelayitikos atlitizmos (adalar denizi sporculuğu) ve eleftros logos (serbest söz) gazetelerinde yer aldı. haberlerde, sporcular sayesinde iki millet arasında barış köprülerinin kurulacağı ve ondan sonra ilelebet iki dost ülke olarak yaşanacağı vurgulandı. takımların 2-2 berabere kalması ise iki demokratik ve cumhuriyetçi ülke gençlerinin başarısı şeklinde yorumlandı. bu maçın tarihine dikkat edilecek olursa türk-yunan ilişkilerinin düzeldiği bir döneme denk geldiği görülür.
