beni ilk futbol ve ragbinin nerede oynandığından çok, bir kulüp etrafında teşkilatlanılarak nerede oynandı sorusu daha çok ilgilendiriyor. bu konuyu açıklığa kavuşturdum diyebilirim. (şu ana kadar yazılan kaynaklarda geçmeyen veya benim bulamadığım başka bir kulüp yoksa elbette)
şöyle ki; 1875 - 1912 yıllarında istanbul'da yayımlanan (izmir haberleri de veren) levanten gazetelerinin (çoğu fransız dilinde olmak üzere) taradığımızda karşımıza çıkan en eski kulüp club de constantinople...(kuruluşu 1880 den önce)
şu an üzerinde çalıştığım osmanlı melekleri adlı araştırma, derleme türkiye futbol, ragbi, kriket ve tenis tarihi çalışmamda da bu şekilde anlatıyorum. 1875 - 1923 yılları arasında osmanlı devleti'nde yapılan hemen tüm spor dallarını gerek süreli yayın gerekse kabul edilebilir (copy paste olmayan) kaynaklardan derliyorum. sanırım artık sonuna geldim. eğer yayımlayabilirsem (sponsor bulabilirsem) spor tarihi meraklıları için okumaya değer bir çalışma olacak kannatindeyim.
yine yaptığım çalışmalara göre izmir'in en eski kulübü bournabat yani bornova'nın istanbul kulübünden sonra kurulduğu süreli yayınlar tarafından destekleniyor.(1883)
özetle şunu söyleyebiliriz:
kulüp bazında ilk futbol maçı istanbul'da 1881 senesinde oynanmış.(daha öncesine rastlamadım). bornova kulübü ise 1883 senesinde kurulmuş.
kulüp harici ise nerede kimler tarafından oynandığını bilmemiz zor tabi...
takım sporu olarak ilk yapılan spor bütük ihtimalle ragbi. futbol daha sonra oynanıyor. rastladığım ilk futbol maçı da 1880'de...(çok daha eski maçlar da olabilir)
meraklısına not: istanbul ligine katılan futbol kulüpleri içinde en eskisi moda'dır.
okul takımları içinde ise en eski olanı ve istanbul ligine de katılanı (bu pek bilinmez) robert kolej'dir.
) 
