ilk basımı 1997 olan eduardo galeano'nun "gölgede ve güneşte futbol" kitabından;
amerika birleşik devletleri uzaya bir uydu gönderiyordu. bu yapay ay, dünya çevresinde dönüyor, rusların sputnikleriyle karşılaşıyor, ama onları selamlamıyordu. dev güçler bu şekilde yarışırken lübnan'da iç savaş vardı, cezayir yanıyordu, fransa tutuşuyor ve general de gaulle, iki metrelik boyunu alevler üzerine sererek kurtuluş sözü veriyordu. küba'da fidel castro'nun batista diktatörlüğüne karşı genel grevi başarısızlığa uğruyordu, ama venezuela'da öteki genel grev perez jimenez diktatörlüğünü altüst ediyordu. kolombiya'da muhafazakârlarla liberaller, iki tarafta da yıkıma neden olan bir savaş döneminden sonra görev dağılımını seçimle yapıyorlardı. richard nucon, latin amerika gezisinde taş yağmuruna tutuluyor, jose maria arguedas ise "derin ırmaklar" romanını yayımlıyordu. carlos fuentes'in "en saydam bölge" adlı romanı ve idea vilarino' nun "aşk şiirleri" adlı kitabı yeni piyasaya çıkıyordu.
macaristan'da 1956'da ayaklanan ve bürokrasi yerine demokrasi isteyen imre nagy ve arkadaşları kurşuna diziliyorlardı. haiti'de papa doc duvalier'nin hüküm sürdüğü, büyücü ve cellatlarla kuşatılmış sarayına saldıran asiler öldürülüyordu. xxııı. jean ya da "îyi jean" henüz papa seçilmişti, prens charles ingiltere tahtının gelecekteki veliahtıydı. barbie, oyuncakların yeni kraliçesiydi. joâo havelange brezilya'da futbol ticaretinin tahtına oturuyor, bu arada on yedi yaşında olan pele dünyanın futbol kralı ilan ediliyordu.
pele bu unvanı isveç'teki altıncı dünya şampiyonasında elde etti. turnuvaya on iki avrupa ülkesi ve dört amerika ülkesi katıldı. öbür bölgelerden katılan olmadı.
isveçliler maçları tribünlerden ve evlerinden seyredebildiler. bu, dünya kupasının televizyondan canlı olarak ilk naklen yayınıydı. yalnızca orada canlı yayınlandı, dünyanın geri kalan kısmı maçları daha sonra banttan seyredebildiler.
bu şampiyonada ilk kez bir takım kendi kıtası dışında oynayıp kupayı aldı. 1958 dünya kupası'na brezilya takımı orta karar bir oyunla başladı, ama oyuncular isyan edip teknik direktöre istedikleri kadroyu kurdurunca güçlendiler. böylece beş yedek oyuncu takıma girdi. onların arasında henüz tanınmayan genç oyuncu pele ve brezilya'dan şöhretiyle gelmiş, önceki turnuvalarda dikkatleri üzerine çekmiş ama, psikoteknik araştırmalar sonucunda kendisine zihinsel yetersizlik teşhisi konulması nedeniyle dünya kupasından diskalifiye edilmiş olan garrincha vardı. beyaz oyuncuların yedeği olan bu zenci oyuncular, göz kamaştırıcı oyunuyla dikkat çeken ve gerilerden harikalar yaratan didi ile birlikte yeni yıldızlar takımında birer yıldız gibi parladılar.
oyun ve ateş: londra'nın world sports gazetesi, "bunun bu dünyada gerçekleştiğine inanmak için gözleri ovuşturmak gerek," diyordu. yarı finallerde brezilyalılar kopa ve fontaine'li fransa'yı 5-2 yendiler ve final maçında da ev sahibi takımı yine 5-2 yendiler. isveç takımının kaptanı, dünya futbol tarihinin en temiz ve en şık oyuncularından biri olan liedholm, maçın ilk golünü attı, ama sonra vava, pele ve zagalo, kral gustavo adolfo'nun şaşkın bakışları altında onlara hadlerini bildirdiler. brezilya yenilmez şampiyon oldu. maçın bitiminde oyuncular topu en sadık taraftarları olan zenci masör americo'ya hediye ettiler.
fransa üçüncü oldu, federal almanya da dördüncü. fransız futbolcu fontaine on üç golle gol kralı oldu; bunlardan sekizini sağ ayağıyla, dördünü sol ayağıyla ve birini de kafasıyla atmıştı; onu altı golle pele ve alman helmut rahn izlediler.
