cem can'ın "fair play yemin istemez: fan-etik yazıları" kitabından;
fair play'i tartışmak
ümit, sağ kanattan güzel bir kavisle süratlice gelen topu da kokuyu alan ilhan'ın kaleye yaptığı direkt gol koşusunu da biraz şaşkınlıkla gördü, sekerek iki adini koşmaya çalıştı ancak acı yüzünden durmak zorunda kaldı» ilhan sayıyı yaptı: 1-0
bu süreç sonradan çok tartışıldı, fair play maçta olduğundan çok tartışılırken kaybetti...
golü akladılar ancak bilmedikleri fair play'i istedikleri kılığa soktular.
fair play hakça ve kurallar içinde ve saygılı davranmayı gerektiren bir ahlaki yaklaşımdır. bir ideal anlayışıdır. buna karşılık sonuca dönük futbolun çıtası biraz daha düşüktür, yalnızca hakemin düdük teriyle belirlenen "kurallı oyun" çerçevesinde galip gelmeyi amaçlar: hakem düdüğünü çalmadığına göre, ilhan'ın attığı gol bu perspektiften bakınca hakça atılmıştır.
sonuca dönük futbol dünyasında, tamamen içeriğe dair bir yaklaşım öneren fair play genel kural değil bir istisnadır. zorunluluk yüzünden değil, kişinin tamamen bağımsız irade ile gönüllü olarak uyduğu bir anlayıştır. bu perspektiften de ilhan'ın golü buz gibi goldür ama fair play'i tartışır gibi yaparken eylemin dışıml;iki kişiler arasından "suçlu" tespiti yapanlar fair play'deki "kişisel tercih" boyutunu hiç kavramayarak aslında fair play'in özünü çarpıttılar.
fair play'e olmadan da futbol oynanabilir ancak fair play'e uygun olmayan davranışların da fair play gibi kabul edilmesi bambaşka bir konudur: fair play, bir yüksek kuttur urunudur. futbolda görülmesi istisnai ise, futbolcularda da görülmesi istisnaidir. rakibin şanssızlıklarından, karşılaşılan fırsatlardan avantaj sağlamamayı tercih etmekle ilgili bir konudur. büyük bir fırsatın görülmediği durumlarda topu taca atmak, sakatlanan rakibe yardım etmek insanın içini ısıtır fakat en güzel fair play örnekleri, galibiyetin gösterişine ve mağlubiyetin yıkıcılığına rağmen, çevre baskısı ve sosyal inançlar ne kadar güçlü olursa olsun ödenecek bedelleri göze alarak oluşan fırsatları kullanmayanlar sergiler.
beşiktaş'ın golü kurallara uygundur ama ele geçen fırsattan kendi isteği ile vazgeçen de olmamıştı, değil mi?
